Glasgow Letter

A Night of Gaelic Song

Last Thursday night, I attended Binneas nam Ban – a concert in the stunning Kelvinside Hillhead Parish Church focused upon songs by female bards.

The evening began with the new trio, Sian, consisting of Eilidh Cormack, Ellen MacDonald, and Ceitlin LR Smith.

Each of those three girls have very unique voices and together they make a phenomenal sound. Their harmonies, particularly in the beautiful love song, Cùl do Chinn, were breathtaking. They performed one of their faster songs as a round and this exciting form of harmony created an effect whereby each individual voice became indistinguishable as they all sang different stages of the melody. Ceitlin joked afterwards that this had taken days of rehearsal to master! After the break (during which glasses of Pimms were served – an idea which I am fully in favour of seeing more often at such ceilidhs!) the audience were treated to the top-class vocals everyone expects of Kathleen MacInnes and Margaret Stewart.

The two ladies would sing a song or two each before allowing the other singer onto the stage in a lovely natural style – although, on one occasion, Margaret did have to walk onstage and shoo Kathleen off!

One highlight was Kathleen’s rendition of Maraiche nan Cuantan written by Flora MacPhail from Tiree. Kathleen told some humorous stories about having met Eachann MacPhail (Flora’s late husband about whom the song was written), and spoke of Flora’s lovely personality – something which anyone who has met Flora can attest to.

Another highlight was Margaret Stewart’s mastery of the epic Gaoir nam Bàn Mullach. Margaret’s pure voice in particular suited the acoustic of the Church and I could have listened to her in there all night.

The evening finished with a beautiful lament sung together by all the singers – joined, as they had been throughout the night, by Ingrid Henderson on Clarsach, Jenn Butterworth on guitar, and Shona Masson on fiddle. It was a beautiful ending to a superb concert.

Talla làn aig Strì is Buaidh 4/2/2017

Glasgow’s Gaelic arts development agency, An Lòchran, hosted a concert focusing on the past and present political dimensions of Gaelic song, with material addressing such issues as war, land rights, forced emigration and cultural survival.

Musical director Ewen Henderson (Mànran/Battlefield Band) helmed an outstanding vocal and instrumental cast, which also includes the great Barra singer Cathy-Ann MacPhee on an all-too rare visit from her adopted Canadian home, together with Allan MacDonald, Gillebride MacMillan, Sineag MacIntyre, Alasdair Whyte and band comprising Ingrid Henderson, Megan Henderson, Ewan Robertson and Andrew MacPherson, while Somhairle MacDonald’s stunning visual backdrop potently complemented the music, evoking the history, setting and wider context of the featured songs.

’S ann Diardaoin 10mh Màirt 2016 a bha an ceathramh Latha na Gàidhlig aig Oilthigh Ghlaschu, a’ comharrachadh cànan agus cultar na Gàidhlig air feadh àrainn an Oilthighe. Bha An Lòchran air ar dòigh co-obrachadh le Fiona Dunn aig Iomairt Ghàidhlig an Oilthighe airson tachartas sònraichte, Baile air Bhoil, a’ taisbeanadh ceòl ùr-nodha na Gàidhlig.

Bha An Lòchran uabhasach toilichte taic a chumail ri còmhlan ùr Gàidhlig, INYAL, ’s iad a’ cluich airson a’ chiad uair riamh aig Baile air Bhoil. ’S iad Robbie Greig, Conal McDonagh agus Hamish MacLeòid a th’ ann an INYAL. Bidh Hamish gu tric a’ cluich aig seiseanan-ciùil An Lòchrain agus tachartasan eile againn cuideachd – Gaels Le Chèile agus Cò Ghoid an Nollaig nam measg. Dh’fhaighnich sinn air Hamish barrachd innse dhuinn mun chòmhlan, an ceòl aige fhèin agus gu dè a tha sònraichte mu Ghlaschu a thaobh ceòl agus Gàidhlig.

Tha Glaschu a' frithealadh an ìre mhath a h-uile nòs-ciùil a th' ann agus, ri linn 's gu bheil a àireamh mhòr de Ghàidheil Alba a’ fuireach sa bhaile, tha e a’ leantainn gu bheil am farsaingeachd seo air a riochdachadh sa Ghàidhlig cuideachd.

Tha còmhlain ann a tha a' cruthachadh rudan ùr-ghnàthach leis an tradisean agus chì thu sin dìreach le bhith a' fuireach sa bhaile. Thàinig Inyal gu bith as dèidh dhuinn a bhith a’ coimhead agus ag èisdeachd ri luchd-ciùil eile a’ cruthachadh nòsan ùr ann an ceòl tradiseanta. Bha sinne airson ar dreach fhèin a thoirt air an dualchas.

Le bhith a’ brosnachadh cuirmean mar Baile air Bhoil, agus tro a bhith a ruith tachartasan eile cuideachd a leithid cèilidhean agus seiseanan ciùil - tachartasan a tha a’ toirt mòr-thoileachas dhomh fhìn a bhith an-sàs ann – tha An Lòchran a’ dèanamh obair ionmhalta ceòl Gàidhlig a leasachadh anns an fharsaingeachd, tradiseanta is eile, agus a’ cur an cèill gach riochd den cheòl.

Cuide ri INYAL aig Baile air Bhoil, bha Niteworks a’ toirt an ceòl àraid aca dhan àrd-ùrlar an dèidh dhaibh a’ chiad chlàr aca, NW, a chur air bhog ann an Glaschu aig deireadh 2015. Cuideachd air an àrd-ùrlar, bha The Elephant Sessions” a tha air cliù mhòr a choisinn dhaibh fhèin.

Chaidh a' chuirm seo a chlàradh airson BBC Alba: http://www.bbc.co.uk/programmes/b07600vx

Bha An Lòchran air ar dòigh dà thachartas a chur air dòigh aig Celtic Connections 2016, a' comharrachadh 10 bliadhna on a chaidh "Songs of Gaelic Scotland" le Anna Latharna NicGillÌosa fhoillseachadh.

Cuirm-Chiùil: Dihaoine 22mh Faoilleach 2016, 7.30f. Àite: Saint Luke's

Bha luchd-èisteachd làn còmhla rinn gus 10 bliadhna on a chaidh "Songs of Gaelic Scotland", an leabhar iomraiteach aig Anna Latharna NicGillÌosa, fhoillseachadh.

An dèidh do Fhèis Bhlas 2015 an co-là-breith 70mh aig Anna a chomharrachadh, bha Anna fhìn agus buidheann àraid de luchd-ciùil is seinneadairean còmhla rithe aig an tachartas sònraichte seo. Nam measg: Kathleen NicAonghais, Art MacCarmaig, Alan Kitchen, John Sampson, Rhona NicAoidh, agus nighean Anna, Raonaid. Sheinn iad taghadh farsaing bhon stòras lìonmhor aig Anna agus òrain an leabhair fhèin.

Comhradh: Disathairne 23mh Faoilleach, 12f. Àite: Ionad Nàiseanta na Pìobaireachd

Comhradh sònraichte a' comharrachadh 10 bliadhna on a dh'fhoillsichear an leabhar "Songs of Gaelic Scotland" le Anna Latharna NicGillÌosa.

Bhruidhinn Anna mun leabhar agus a beatha còmhla ri neach-aithris Rèidio nan Gàidheal, Iain Mac 'Ille Mhìcheil. Nach ann againn a bha sgeulachdan iongantach is inntinneach rin cluinntinn mu thachartasan sònraichte agus daoine a bha air àrd-ùrlar còmhla ri Anna thar nam bliadhnaichean.

 

 

 

Bha An Lòchran air leth toilichte a bhith ag obair còmhla ri The Big Music Society gus tachartas sònraichte, “Seinn air a’ Phìob/Singing the Pipes” a chur air dòigh ann an Glaschu anns an Damhair 2015

Bha buidheann eòlach a’ toirt sùil agus a’ cur an cèill nan ceanglaichean a tha eadar seinn Ghàidhlig agus ceòl na pìoba, ’s iad Kenna Chaimbeul, Rona Lightfoot agus Ailean Dòmhnallach le taic bho sàr-chòmhlan: Eoghann MacEanraig, Ross Martainn, James Lindsay, Calum MacCruimein agus John Mulhearn.

 

 

 

Tha sinn an comain Erin Park agus Dana Mag a rinn lèirmheas air an oidhche a tha ri leughadh an-seo: http://danamag.org/seinn-air-a-phiob-leirmheas/

Lèirmheas - Seinn air a' Phìob

Chaidh cuirm inntinneach dhà-rìreabh a chumail ann an Glaschu seachdain-sa chaidh a’ taisbeanadh dà thaobh den dualchas còmhla – chaidh sgrìobhadair ùr airson Dàna ann – Erin Park – agus sgrìobh i leirmheas, an dà chuid, tuigseach agus brosnachail dhuinn .

Chan eil cuirm-ciùil pìobaireachd mì-àbhaisteach, is chan eil cuirm-ciùil seinn mì-àbhaisteach, ach chan eil an dà thraidisean sin a’ tighinn còmhla tric. B’ e oidhche air leth sònraichte a bh’ ann an Seinn air a’ Phìob, a’ toirt còmhla pìobaireachd agus seinn sa Ghàidhlig le aoighean air leth: Ailean Dòmhnallach, Kenna Chaimbeul, ’s Rona Lightfoot agus le luchd-ciùil air leth leithid Seumas Lindsey, Ross Màrtainn, Eòghainn MacEannraig, Iain Mulhcarn, agus Calum MacCrimmon a’ toirt taic. Chuir an Lochran agus the Big Music Society an cuirm air dòigh, le taic bho Thasgann, agus abair obair a rinn iad!

Thagh iad St. Andrew’s in the Square ann an Glaschu airson a chumail. ‘S e seann eaglais a th’ ann, le mullach-seòmair àrd (fuaimearrachd cho math!) agus air a sgeadachadh le solasan beaga. Fhad ’s a bha mi nam sheasamh, a’ feitheamh son toiseach a’ chiùil, bha Gàidhlig ri cluinntinn, rud a chòrd rium gu mòr, agus bha tòrr diofar dhaoine measgaichte ann. Bha e math an dà choimhnearsnachd son Gàidhlig is son ceòl na pìoba fhaicinn còmhla.

Ged a b’ e cuirm-ciùil a bh’ ann gu dearbh, uaireannan bha e a’ faireachdainn mar taigh-cèilidh. Bha beagan cabadaich agus fealla-dha aig na luchd-ciùil eadar na h-òrain agus a bharrachd air a’ cheòl fhèin, bha gu leòr sgeulachdan ann cuideachd. Cha b’ e dìreach na h-òrain a fhuair sinn, ach an dualchas. Ghabh Rona an ‘Cumha Mhic an Tòisich’ dhuinn, ag innse an sgeul brònach, truagh mun fhear-na-bainnse a thuit bhon each aige gu bàs air latha na bainnse aige…agus cuideachd mun tè òg Àmeireaganach a bha a’ caoineadh cus nuair a dh’innis Rona an sgeul sin dhi, mar sin thuirt Rona gun do phòs a’ mhaighdean ceithir tursan eile!

Fhuair sinn gu leòr eachdraidh cuideachd, le òrain mar Gaoir nam Ban Muileach mu dheidhinn Iain MacIlleathain, Dubhart, a bhàsaich ann an 1716 – na ghaisgeach anns an òran làidir, truagh sin. Fhuair sinn miotas-eòlas cuideachd, mar eisimpleir anns an òran Cailleach Bheinn a’ Bhric – cailleach na ceò a dhìon nan daoine bho shealgairean.

Air sgàth ’s gum b’ e eaglais a bh’ ann an St. Andrew’s in the Square, cha robh àrd-ùrlar mòr ann, dìreach fear beag. Bha sin snog, nam bheachdsa, oir bha o luchd-ciùil a’ faireachdainn cho faisg air a chèile agus oirnn cuideachd. Bha guthan Rona Lightfoot agus Kenna Chaimbeul dìreach àlainn, leis na fuinn àrda, mhòra.

Bha an ceangal eadar a’ phìob agus na h-òrain follaiseach, beò, mar dà phìos theud gam figheadh ri chèile, na guthan is na pìoba mar dà thaobh den aon inneal-ciùil. Chan eil mi a’ smaoineachadh gum d’fhuair mi cothrom èisteachd ris an leithid de cheòl riamh nam bheatha – cho tlachdmhòr, sparragach, agus bòidheach.

– Erin Park

Le taing do Dana Mag